Hakkında
Ayça Güçlüten
Türün sınırlarından çok, bir hikâyenin nasıl anlatıldığıyla ilgilenen bağımsız bir ses.
İstanbul doğumlu yazar Ayça Güçlüten, on iki yaşında yazar olmaya karar verdi. Kendini, türün sınırlarına direnen; anlatının biçimine, karakterin derinliğine ve insan olmanın varoluşsal sorusuna odaklanan bağımsız bir edebiyat sesi olarak tanımlar.
Üslubu gerçekçilik ile büyülü gerçekçiliğin unsurlarını dengeler; bunu da kendi ilkesine bağlar: “Önemli olan ne anlattığımız değil, nasıl anlattığımızdır.” Güçlüten dört roman ve bir deneme kitabı yayımlamış, iki derlemeye öyküyle katkıda bulunmuş, bağımsız dergilerde — özellikle kadınları ilgilendiren konularda — kapsamlı yazılar kaleme almıştır.
Çalışmaları, kendi coğrafyasındaki kadınların mücadelesini ve bununla birlikte istismar, dışlanma ve eşitsizliğin daha geniş deneyimlerini merkezine alır. Bakışı bununla sınırlı kalmaz: toplumsal adaleti ve her canlının onurlu bir yaşam hakkını savunur. Kurmacasında kimlik krizlerini ve bireyin varoluş arayışını, çoğu zaman toplumsal normlar, otoriter yapılar ve kolektif baskılarla gerilim içinde ele alır.
Geleneksel, olay örgüsüne dayalı yapılara bağlı kalmak yerine karakterlerinin dönüşümüne odaklanır; bunu yaparken çevrelerindeki kişilerin yan hikâyelerini de özenle dokur. Düzyazısı eleştirmenlerce sıkça katmanlı ve lirik bulunur; psikolojik kesinlik ve sosyolojik içgörüyle ayrılır.
Asıl çıkışını 2018 tarihli romanı Disko Topu ile yaptı; kitap görünürlüğünü belirgin biçimde artırdı. 2023’te romanı kendisi sahneye uyarladı ve oyun 2025’e dek başarıyla sergilendi. Oyun çok sayıda saygın ödül ile eleştirmenlerden övgü aldı ve Güçlüten’in çağdaş Türk edebiyatı ile tiyatrosunun dikkate değer seslerinden biri olarak konumunu pekiştirdi.
Yayınlarının ve sahne çalışmalarının ötesinde felsefeden, sinemadan ve modern kent yaşamının yaşanmış karmaşasından beslenir. Özellikle yabancılaşma, varoluş ve gerçeklik ile hayal gücü arasındaki kırılgan sınırlarla ilgilenir.
Edebiyat kariyerinin yanı sıra, Türkiye’nin en köklü ve en çok okunan yatçılık dergisi Yacht Türkiye’nin yayın yönetmenliğini yaklaşık sekiz buçuk yıl sürdürdü. Bu görev, yatçılık ve deniz kültürü alanında kendisine ciddi bir bilgi, deneyim ve uzmanlık kazandırdı.
Bundan sonra edebi ve yaratıcı projelerini uluslararası okurlara açmayı; İstanbul’a kök salmış ama kapsamı evrensel hikâyelerini dünyanın dört bir yanındaki okurlara, izleyicilere ve iş ortaklarına ulaştırmayı amaçlıyor.
Edebiyat, tiyatro ve medya
Romanlarının ötesinde Ayça Güçlüten, anlatısal kurmaca dışı, tiyatro ve senaryoda da yetkin bir sestir. 1997’den beri gazetecilik yapıyor — ağırlıkla dergilerde. Bu birikim, kurumlar için kitap üretmeye ve 2020’den itibaren belgesel senaryoları yazmaya uzandı.
Senaryoya ilgisi, Türkiye Senaryo Yazarları Derneği’nde bir yıllık bir eğitim programıyla başladı (2004–2005). O günden beri zanaatını geliştirmeyi sürdürüyor; çeşitli ekran projeleri yazıyor ve onlara katkıda bulunuyor.
Yaratıcı yazarlığının yanında Güçlüten, 2014’ten beri serbest editör, okur ve senaryo doktoru olarak da çalışıyor; hem edebi hem sinemasal işlere yapısal yönlendirme ve editöryal uzmanlık sunuyor.
Uluslararası tanıma ve uyarlamalar
Ayça Güçlüten’in okur kitlesi bugüne dek Türkiye merkezli olsa da yapıtı uluslararası bir erişim potansiyeli taşır. 2018 tarihli romanı Disko Topu, daha sonra sahneye uyarlandı ve 2023–2025 arasında oynadı; sayfanın ötesine geçen, mecralar arasında konuşan anlatılar kurabildiğini gösterdi. Oyun eleştirmenlerden övgü aldı ve birçok ödül kazandı; yazısının uyarlanabilirliğini bir kez daha görünür kıldı.
Güçlüten şimdi yapıtını uluslararası yayınevlerine ve iş ortaklarına tanıtmanın hazırlığında. Kimlik, yabancılaşma, cinsiyet ve varoluşu merkezine alan yazısı — İstanbul’a kök salmış, kapsamı evrensel hikâyeler — çeviri için ve dünya çapında film, televizyon ve tiyatro uyarlamaları için verimli bir zemin sunar.