Kitaplar

Ayça Güçlüten’in ilk romanı Uykusuz, uykusunu yitirdikten sonra hayatı kökten değişen Levent’in hikâyesini anlatır. Yazarın kendisinin de uykusuzlukla boğuştuğu bir dönemde yazılan roman; huzursuzluk, varoluşsal kaygı, aile bağları, çocukluk travmaları ve gecenin metaforik ağırlığını fantastik motiflerle iç içe geçirir. Uykusuz’u ayıran şey yalnızca kendine özgü dili ve yapısı değil, yalnızlığı — yalnızca kahramanın değil, her karakterin yalnızlığını — incelikle yoklamasıdır. Özünde roman, insanın yıkım ve yeniden kuruluş sürecini, kendini söküp yeniden kurma yolculuğunu anlatır.

Oda, Ayça Güçlüten’in parçalı anlatı biçimindeki tek eseridir; düzyazıyı, fragmanları ve şiiri bir araya getirir. Kitap, yazarın kendi yaşanmışlığında gerçeklik ile kurmaca arasındaki kesişmeleri izlediği için özyaşamöyküsel de okunabilir. Bu melez üslupla Güçlüten, bellek, hayal gücü ve hikâye anlatıcılığı arasındaki ince sınırları araştırır; hem kişisel hem evrensel bir metin kurar.

Çağdaş Türk yazarlarının katkıda bulunduğu, yemeği tema edinen on iki öykülük bu derlemede Ayça Güçlüten “Anne Keki” ile yer alır ve kitabın editörlüğünü de üstlenir. Seçki, modern Türk edebiyatının farklı seslerini bir araya getirir; yemeğin bellek, kimlik ve anlatıyla nasıl iç içe geçtiğini yoklar.

Disko Topu, toplum tarafından çeşitli biçimlerde dışlanmış bir kadının hikâyesini anlatır. Roman, dışlamanın çoğu zaman sistemli ve kasıtlı olabildiğini, sorumluluğun ise savuşturulduğunu gösterir; birey, herkesin elinde bir pinball topu gibi oradan oraya savrulur. Hiç durmadan dönen, odadaki herkese sayısız renk düşüren bir disko topu imgesiyle, yaşanan gerçeklikler ile hayal edilen hayatlar arasındaki boşluğu araştırır. İnsanın temel uğraşlarından birinin, özgürlük ile ona anlam veren zihin açıklığı arasında denge kurmak olduğunu hatırlatır.

“Dışarıdan biri” diye tanımlanan ve yavaş yavaş sistemin kıyılarına itilen adsız kahraman, Güçlüten’in “rağmen benlik” dediği figürü cisimleştirir: hayatın sınavlarından sağ çıkan ya da çıkamayan biri. Çocukluktan zorlu bir yetişkinliğe uzanan yolculuğu, okuru alışılmadık bir bakışla karşı karşıya bırakır ve öteki olarak yaşamanın ne demek olduğunu düşünmeye zorlar.

İstisnai Buluşmalar, çoğunluğun algısının dışına adım atmayı seçenlerin ortak hikâyesini anlatır: mesafeyi yok sayanların, varoluş mücadelesinde cansızlığı taklit edenlerin, boşluktan korkmayanların, tutkuya teslim olanların, imkânsıza inanmayı reddedenlerin, kaderin çizdiği sınırlara meydan okuyanların ve uzun süredir durgunlaşıp çatlamış sevdayı onarmaya çalışanların. Eleştirmenler romanı çağdaş bir bildungsroman olarak tarif eder; karakterlerin dönüşümünü başkaldırı, yakınlık ve anlam arayışı üzerinden izleyen bir anlatı.

Gönül Tufan, güzel bir annenin “çirkin” kızı Gönül’ün tedirgin edici hikâyesini anlatır. Roman, güçlü karakterleri ve karanlık, huzursuz atmosferiyle ayrılır. Çağdaş Türk edebiyatında ender rastlanan bir biçimde güzellik ile çirkinliğin dinamiklerini araştırır ve topluma ayna tutar.

Keskin toplumsal eleştirisi ve “güzel ile çirkin” motifini kendine özgü ele alışıyla Gönül Tufan, aileyi, kimliği ve toplumun acımasız yargılarını inceleyen çarpıcı bir romandır.

Kitap, yazarın kendisi tarafından sinemaya uyarlanmaktadır.

Adı Kadın: Öykü Seçkisi, yüzlerce başvuru arasından seçilen yirmi iki öyküyü bir araya getirir; jüri üyelerinin katkılarıyla birlikte on bir kadın yazarın sesini görünür kılar. Proje, kadınların hikâyelerini çoğaltmak ve gelirini bir kadın vakfına bağışlamak üzere kurulmuştur. Ayça Güçlüten de bir öyküsüyle bu ortak çalışmaya katılmış, çağdaş edebiyatta kadın anlatılarının gücünü ve çeşitliliğini öne çıkaran sese kendi sesini eklemiştir.